فرهنگچارطاقی شماره یازده

فرهنگ عامه در فراشبند

فرهنگ عامه میراثی برای آیندگان

فرهنگ عامه در فراشبند

زهرا جمشیدی*

فولکلور یا فرهنگ عامه چیست؟

بر اساس تعریف لغت نامه دهخدا « فولکلور از دو کلمه انگلیسی فولک به معنی توده و لور به معنی دانش، علم به آداب و رسوم توده مردم و افسانه ها و تصنیفهای عامیانه، توده شناسی، فرهنگ عامه. مجموعه عقاید، اندیشه ها، قصه ها، آداب و رسوم، ترانه ها و هنرهای ساده و ابتدایی یک ملت را فولکلور گویند.» کلمه فولکلور در ایران توسط فرهنگستان ایران به فرهنگ عامه ترجمه شده است.

از جلوه های فرهنگ عامه می توان به ترانه ها، دوبیتی ها، واستونک ها، قصه و افسانه، لالایی ها، بازی های محلی، مَتل ها، آداب و رسوم، غذاهای محلی، لباس، چیستان ها، اعیاد و جشن ها، طب عامیانه و … نام برد.

فرهنگ عامه در فراشبند

ایران در زمینه منابع فرهنگ عامه نسبت به بسیاری از کشورها غنی می باشد که متاسفانه عوامل متعدد و بسیاری از جمله هجوم فرهنگ بیگانه، تغییراتی که با شتاب بسیار در جامعه در حال ایجاد است و عدم توجه به انتقال ادبیات و فرهنگ شفاهی به نسل آینده از طرف خانواده ها و… باعث شده که بسیاری از آداب و رسوم روستاها، ایلات دور دست، حتی شهرها و گذشتگان ما در جای جای ایران و نیز فراشبند به فراموشی سپرده شود و اگر گامی در جهت جمع آوری و حفظ این آداب و سنن برداشته نشود دیری نمی پاید که شاهد از دست دادن بسیاری از این گنجینه¬های ملی و بومی خواهیم بود.

بسیاری از این آداب و رسوم گذشتگان نه تنها نیک و پسندیده، بلکه از یادگارهای با ارزش شهر و دیار ما می باشد که حفظ، نگهداری و تلاش در جهت الگوبرداری صحیح و بازسازی آنها جزءوظایف مهم هر فردایرانی است ، زیرا در دنیای کنونی ملت هایی می توانند در عرصه فرهنگی قوی و استوار بمانند و در بین سایر فرهنگ ها و کشورهای گوناگون حرفی برای گفتن داشته باشند که بتوانند فرهنگ اصیل خود را حفظ نموده و آن را از خطر هجوم فرهنگ های مهاجر در امان نگه دارند. فرهنگ عامه هر ملت در حکم شناسنامه آن ملت است و همین طور فرهنگ هر شهر و روستا و …

متاسفانه در زمان کنونی رغبت و شناخت جوانان و نسل جدید نسبت به فرهنگ بومی خیلی اندک است، تا جایی که صحبت کردن با زبان و گویش محلی یا لباس پوشیدن به شیوه سنتی شهر و دیار خود رانشانه بی فرهنگی می دانند. بسیاری از اصطلاحات و کلمات اصیل با گویش محلی در فراشبند کم کم به فراموشی سپرده می شوند و حتی تلاشی جهت آموختن و یادآوری آن به فرزندان خود نیز نمی کنیم.

این وظیفه خانواده ها است که در کنار آموختن زبان رسمی، زبان و گویش محلی و همین طور نقل افسانه ها، قصه ها و آداب و رسوم سنتی گذشتگان را نیز به فرزندان خود آموزش دهند تا با شناخت کامل از فرهنگ شهر و دیار خود پرورش یابند و نه بیگانه با فرهنگ و آیین و رسوم گذشتگان و نیاکان خود .موردی که متاسفانه تا حدودی به علت کم توجهی ایجاد شده و شکافی عمیق و با سرعت زیاد بین نسل جدید و گذشتگان و فرهنگ بومی اتفاق افتاده. بهتر است فرزندان ما یاد بگیرند که سفیران فرهنگی شهر و دیار خود هستند و در هر نقطه ای از ایران و جهان که باشند با ارزش ها و فرهنگ سرزمین مادری خود آشنا بوده و در صیانت و انتقال آن به نسل های بعد و آیندگان کوشا باشند.

گستردگی فولکلور یا فرهنگ عامه در شهرستان فراشبند وسیع و متنوع است، پیشینه کهن تاریخی شهرستان، وجود طوایف مختلف عشایری، همچنین عشایر کوچ نشین، شرایط اقلیمی و آب و هوایی باعث شده که فراشبند دارای گنجینه بسیار غنی از آداب و رسوم، قصه ها و افسانه ها، پوشش، غذاها و … باشد.

در زمینه فرهنگ عامه در شهرستان فراشبند با توجه به پتانسیل موجود کار چندانی صورت نگرفته است، تنها در سال ۱۳۷۱ آقای محمدامین افشاری در کتاب فراشبندنامه(سیمای فراشبند) و در سال ۱۳۸۲ آقای سیدرزاق امیری در کتاب تاریخ و فرهنگ مردم فراشبند (همراه با تحقیقی درباره ایل قشقایی)، بخش هایی را به آداب و رسوم و فرهنگ بومی مردم فراشبند اختصاص داده اند که امید است نویسندگان بومی شهرستان و علاقمندان در این زمینه قدمی فراتر از گذشته برداشته و نسبت به جمع آوری، تدوین و چاپ کتاب در زمینه فرهنگ عامه، آداب و رسوم محلی فراشبند اقدام نمایند.

*کارشناس ارشد ادبیات،کارمندکتابخانه فرهیختگان فراشبند

برچسب ها

مطالب مشابه

دیدگاهتان را بنویسید